SWL, Sayısal Hab. Lehim

SWL Haberleşmesi TA7AOF sayfasından


Sayısal Haberleşme


Lehim, Lehimleme ve Teknolojisi

LEHİM NEDİR?

İki veya daha çok metali farklı oranlarda içeren alaşımdır.

Elektriksel işlerde, lehim genellikle kalay (Sn) ve kurşun (Pb) alaşımıdır. Yine de özel lehimleme alaşımlarında gümüş (Ag), çinko (Zn), ve antimon (Sb) içerir. Genel tanım Kurşunlu lehim madde oranlarını içermektedir.

LEHİMLEME NEDİR?

Lehimleme, ısıtılmış haldeyken metaller arasında ve etrafında akabilen düşük erime noktalı bir alaşımının (lehim) soğuması ve sertleşmesi esnasında iki farklı metalli birbirine bağlaması ile gerçekleştirilen bir işlemdir.

DOĞRU LEHİMLEME NEDİR?

Doğru bir lehimlemenin yapılabilmesi için malzeme bacağı ile ped arasına havya ucu 45 derecelik bir yatay düzlemde yerleştirilir. 

  • Havya ucu ile malzeme bacağının dokunmuş olduğu bölgeye az miktarda lehim uygulayarak ısı iletimi hızlandırılır.
  • Daha sonra havya ucunun tam karşısından lehim verilmeye devam edilir.
  • Malzeme bacağında tam bir huni oluşturacak miktarda lehim uygulanır.
  • Lehim işlemi lehim soğuması ile birlikte bitirilir.

 

LEHİMLEME TEKNOLOJİLERİ ( El İle Lehimleme Sistemlerinde )

- Rezistanslı Isıtma Teknolojisi

- İndüksiyon Frekanslı Isıtma Teknolojisi

- Sıcak Hava Üflemeli Isıtma Teknolojisi

 

Teknolojileri Ayrı Ayrı İnceleyelim

  • Rezistanslı Isıtma Teknolojisi:

Bu lehim teli eritme ısı teknolojisi dünyanın en eski ve en klasik kullanılan teknolojilerindendir.

Teknoloji 220, 110, 80, 50, 30, volt değerlerinde nüve üzerine ya da bir seramik makara üzerine sarılmış rezistans direnç telinin şebekeden aldığı elektrik enerjisi ile sınması ile nüveyi ısıtır ve nüveye bağlanmış havya ucu ısınır bu havya ucu da lehim telini eriterek elektronik karta istenilen malzeme lehim ile bağlama, tutturma, montajını yapar.

Teknoloji çok fazla sarf malzeme gerektirmektedir. Havya parçaları içerisinde bulunan bu ısıtma elemanı rezistans periyodik zamanlarda aşınır ve değişmesi gerekmektedir. Rezistansın ilk günkü ısı performansı ile sonraki dönemlerdeki performansı farklılık göstermektedir. Bundan dolayı bu eski rezistans teknolojisini kullanan havya cihazları lehim makinaları ya da lehim istasyonları kısa sürede kalibrasyon gerektirmektedir.

Unutulmamalıdır ki Havyanınız lehimleme ve lehim sökme aşamalarında büyük ısı değişim farklılığı yaratmamalıdır. Fazla ısı düşümleri ve fazla aşırı ısı artmaları lehim kalitesini bozacak hatta lehimini yaptığınız malzemelerin ısıya bağlı olarak arızalanmasına neden olacaktır. Bir lehimleme cihazı istasyonu ve sistem tercihlerinizde ısı stabilizasyonuna dikkat etmek büyük önem taşımaktadır.

Lehimi eritmiş görünmesi doğru bir lehimleme yapmanız demek değildir. Güvenli teknolojileri kullanmak büyük önem taşımaktadır.

Rezistanslı sistemler yüksek direnç değerine sahip tellerin ısınması ile çalışırken büyük elektrik sarfiyatı oluşturmaktadır.

Bilindiği üzere çok çeşitli elektronik malzemeler ve bu malzemelerin çeşitlilik gösteren gövde yapıları yani kılıfları vardır. Her malzemenin kendine has lehimleme ısı profilleri vardır. Bu farklı küçüklükte ve büyüklükteki malzemelerin ısı değerleri lehim oran ve uygulama süreleri farklılık göstermektedir.

Bu teknolojilerde çalışma yapacak operatörlerin her malzemeye göre uygun ısı değerini ayarlaması gerekmektedir. Bu teknolojiyi kullanan noktalarda sabit ısılara ayarlanarak kullanıldığı bilinmektedir. Buda daha hassas cip ve entegre ailelerinde ısısal arızalar ve ömür azalma gibi olumsuz etkiler yaşanmaktadır. Özellikle üretim aşamalarında bu faktörlerden etkilenmiş elektronik kartların garanti süresinden daha az mir zamanda arızalandığı görülmüştür.

Özellikle teknolojide sabit kalite ve uzun süre kullanım garantisi verebilmek için bu teknolojiler çok uygun görülmemektedir. Fakat bu teknolojiyi kullanan operatörler sürekli ısı değerlerini malzemeye göre ayarlar belirli periyotlarda kalibrasyon yaptırıp kullanırlarsa üretilecek kartlarda kaliteye ulaşılacaktır.  Dünyada teknolojik üretim yapan elektronik üreticiler eski teknolojilerden uzaklaşarak insan, operatör hatalarının daha ortadan kaldıracak ya da kaldırmış yeni teknolojiler kullanmaktadır.

  • İndüksiyon Frekanslı Isıtma Teknolojisi:

Bu teknoloji; lehimleme uygulamalarında büyük değişimler ve olumlu etkileri olmuştur. Havya el aparatlarındaki rezistansı ortadan kaldırarak, rezistans sarf ihtiyacı yok olmuştur. 13.56 MHz lik ve 450 KHz lik çalışma frekanslarında güç kaynakları bulunmaktadır. Bu kaynakların üretmiş olduğu frekanslar özel tasarlanmış indüksiyon havya uçlarına iletilerek çok hızlı bir havya ucu ısınması ve güç kontrolü oluşturmaktadır. Bu teknoloji dünyada lehimleme uygulamalarında en güvenilir olarak bilinmekte ve kabul edilmektedir.

Bu teknoloji ile havya ucundaki ısı stabilizasyonu +- 1 derece olarak sabitlemektedir. Bu ısı stabilizasyonu lehimin aşırı ısınarak lehim yapısının bozulmasını engellemektedir. Eksi yani düşük ısı olarak düşünürsek de ısı stabil kaldığı için soğuk lehim kesinlikle olmamaktadır. Ayrıca bu teknolojiyi kullanan havyalarda ısı ayarı yoktur. Isı her zaman kurşunlu ya da kurşunsuz lehimlerin IPC standartlarında lehim yapabilecek ısı değerinde 1 derece +- örnekleme ile otomatik ayarlanmakta ve ısının yanında en büyük etki olan havya gücü de lehim yapılacak nokta metal yoğunluğuna göre otomatik ayarlanmaktadır.

Operatörlerin inisiyatifine bırakılmış bir ısı ayarı mevcut değildir. Buda üretim ve bakım onarım yapacağınız elektronik kartlarda operatör hatalarının önüne geçerek uygulama güvenliği ve garantisi sağlamaktadır. Çok şaseli bölgelerde teknisyenlerimizin birçok havya ile ısısı yetmiyor, yüksek güçlü havya tercih edelim gibi problem yaşadığını yakından biliyoruz. Bu tür çok şaseli kalın bacaklı metal yoğunlukta olma elektronik kartlarda bu indüksiyon frekanslı ısı teknolojisi kullanan havyalarda ekstra ısı ihtiyacı yaşanmamaktadır. Bu teknolojiyi kullanan havyalarda sarf olarak bilinen birçok parça devreden çıkmıştır. Havya ucu haricinde bir sarf ihtiyacı yoktur.

Rezistans olmadığı için el aparatları arızalanmaz ve kullandığınız havya uçları ilk gün kullanıma başlayan havya uç kalitesini son kullanıma kadar size sunacaktır.

Özellikle çok katlı ve üzerinde çok malzeme çeşidi barındıran profesyonel elektronik kartlarda her malzeme için ayrı ısı ve güç değişimi yapmadan bu teknoloji ile cip malzemelerinizden şase yoğunluklu malzemelerinizin montaj yada sökme takma işlemlerinde gerek karta gerekse malzemeye ısıya bağlı zarar vermeden işlem yapabilirsiniz.

Üreticilerin ve bakım onarım ekiplerinin bu teknolojiyi tercih etmelerindeki en büyük faktör kaliteli işçilik sunması ve tak kullan tam bakımsız olması ile birlikte işletmeye ekonomik yük oluşturmamasıdır.

Bu teknoloji 200 wattlık rezistanslı havyaların yapacağı işi 30-40 Watt Güç ile çok rahat karşılamakta ve bu gücü lehim yapılacak noktadaki metal yoğunluğuna göre otomatik belirleyerek her noktaya sabit güç uygulamadan ve malzemeleri güce ve ısıya bağlı, yormadan emniyetli ve kaliteli işlem yapmasıdır.

Dünyanın en yeni ve güvenli teknolojisi olan yüksek frekans ısıtma teknolojisi ile operatör hatalarını ortadan kaldırmaktadır. Sistem otomatik güç kontrolü ile thru hole ve SMD yüzey montajlı çok hassas malzemelerin lehimlemesinde ve sökülmesinde malzemeye ve karta zarar vermemektedir.

Bu sistemlerdeki havya ucu ısınma süresi 6-7 saniyedir. Bu teknolojide sadece havya ucu ısınır ve havya ucu gerisinde kalan metal ısınmaz ve elle tutulabilir durumdadır. Buda ucu muhafaza eden ele aparatını ısınmadan dolayı bozulmasını ya da deforme olmasının önüne geçmektedir.

Havya cihazı seçilirken rezistans maliyetlerinin göz ardı edilmemesi gerekmektedir.

Bu teknolojiyi kullanan sistemler kesinlikle kalibrasyon gerektirmemektedir. Bu teknolojiyi kullanan havyalarda temiz oda içerisinde kullanılabilir GS sertifikası mevcuttur. Bu sertifika çok özel sistemlere verilmektedir. Ve rezistanslı havyalarda bu sertifikalar bulunmamaktadır. Bu sertifikadan da görüldüğü gibi teknolojinin ne kadar hassas ve güvenilir olduğunun bir göstergesidir. 

 

 - Sıcak Hava Üflemeli Isıtma Teknolojisi

Bu teknoloji ise özellikle yüzey montajlı kartların artması ile daha da talep edilen ve gelişmiş bir sistem ve teknoloji olmuştur. Bu teknolojinin çalışma yapısına bakmak gerekirse şu şekilde tanımlayabiliriz.

Bu teknolojide de rezistans kullanılmaktadır. Hava akışının geçebileceği bir seramik hol üzerine sarılmış rezistans 220, 110, 80, 50, 30, volt değerlerinde voltajlar uygulanarak rezistansın ısınması sağlanır. Bu ısı, ısı ayar düğmesinden değiştirilebilmektedir. Isınmış rezistansın içinden, üstünden ve aralarından cihaz içerisinde bulunan bir hava üfleme kompresörünün üretmiş olduğu basınçlı havayı hava akışı sağlanır bu hava rezistans noktasından üfle uca doğru geçerken rezistansın ısısına bağlı olarak hava ısınır ve lehim yapılacak bölgeye sıcak hava akışı sağlanır.

Bu hava akışı rezistansı sıcaklık değerinin artırılması ve azaltılması ile ısı ayarı yapılarak lehimleme yada lehim sökme işlemi yapılır. Sıcak hava üfleme lehim eritme teknolojilerinde lehim işlemi yapılacak noktaya bu havya uçları dokunmamaktadır. Sıcak hava üfleme ısısı rezistans ısı değeri ve hava akış gücü değişimleri ile lehim üzerine düşen ısı artırılarak azaltılmaktadır.

Çok karmaşık bir yapıya sahip değildir aslında sıcak hava üfleme teknolojisini kullanan cihazlar güç kaynağı, rezistans, hava kompresörü ve delik içli havya ucunu ve rezistansı tutan el aparatıdır. Bu parçaların en çok arızalanan noktaları ilk önce rezistans ve daha sonra güç kaynağı ve el aparatlarını havya uçları takip etmektedir.

Uygulamalarda çok tercih edilen güvenli ve kontrollü bir teknoloji değildir. Bazı uygulamalarda deneyimli teknisyenler tarafından kullanıldığında çeşitlilik gösteren elektronik yüzey montajlı malzemelerde farklı fiziki yapılara göre havya ucu değişimi olmadan tek bir sıcak hava üfleme ucu ile çok çeşitli malzemeleri sökebilir ya da lehimleme yapabilirsiniz. Bu teknoloji ile üretilmiş havya cihazları da belirli periyotlarda kalibrasyon gerektirmektedir. 

Bu teknolojide en çok dikkat edilmesi gereken nokta cihazların sıcak hava üfleme yaparken üretmiş olduğu statik elektriktir. Siz elektronik kartınızdan malzeme takma ya da sökme işlemi yaparken elektronik kart üzerine sürekli statik enerji yüklemeniz ve özellikle içerisinde yazılım barındıran entegrelerin statik yüklenme sonrası statik deşarj anında yazılım ya da program silinmesi, kod değişimi yapması anlamına gelecektir. Programlı kartlar için büyük risk oluşturmaktadır.

Bu problemler üreticiler tarafından tespit edilmiş ve önlemler alınmıştır. Bu cihazları tercih edeceğiniz zaman en dikkat edilmesi gereken alınacak, tercih edilecek sistemin ESD (elektro statik deşarj) özellikli yapıda olması olacaktır.

Bu teknoloji çok az havya ucu kullanarak çeşitli SMD yüzey montajlı malzemelerin lehim işlemlerini yapar, uygulama riskleri yüksektir. Yüksek ve alçak ısılar soğuk lehim oluşturmaktadır. Teknisyen deneyimi büyük önem taşımaktadır.

LEHİMLEME FAKTÖRLERİ

Uç Seçimi, Doğru Kuvvet, Lehimleme Sıcaklığı,

Lehim Teli, Isı Köprüsü oluşturma,

Havya Uç Kontrolü ve Bakımı,

Flux (Pasta), Kimyasal Kaplama

Uç Seçimi?

Daha küçük uçlar küçük pad ve yüzey montajlı komponentler için tercih edilir. Havya uç seçimleri lehimleme bölgelerinde çok büyük önem taşımaktadır. Lehim yapılacak bölgede büyük bir uç kullanılması elektronik kart üzerinde yanma ve fazla ısının ani uygulanmasından dolayı lehimde çürüme ve lehim patlaması ile oluşan lehim toplarının kısa devre riskini artırması olacaktır.

Vakumlama yaparak delik içerisindeki lehimi emip atık haznesine boşaltan sistemlerde malzeme bacak kalınlığı ile ölçülerek çok geniş yada dar uçlar seçilmemelidir.

 

Lehim Alaşımlarında Kullanılan Tipik Metaller

Kalay        –  Tin (Sn)                Kursun      –  Lead (Pb)         Gümüş       –  Silver (Ag)     

Antimon    –  Antimony (Sb)      Bizmut      –  Bismuth (Bi)      Bakır         –  Copper (Cu)     

İndiyum    –  İndium (In)

 

 Flux (Lehim Pastası ) Nedir Neden Kullanılır.

Lehim İçerisinde lehimden daha az ısıda eriyen ve lehim yapılacak kart üzerindeki pad ile lehimlenecek elektronik malzeme bacağındaki oksitli ya da kirli tabakayı temizleyerek soğuk lehimi engeller.

Geçmişte Flux (Pasta)

Geçmiş yıllarda elektronik üretim ve bakım onarım laboratuvarlarında reçineli lehim pastaları kullanılırdı.

Bu yardımcı lehimleme kimyasalları, reçine ve pasta olarak iki grupta kullanılmaktadır. Reçine; organik çam ve ardıç gibi ağaçların öz suyundan elde edilen selülozik bir maddedir Pasta; inorganik bazı kimyasal ve alkol bazlı maddeler karıştırılarak üretilir. Halk dilinde PASTA günümüz teknolojide ise FLUX olarak adlandırılmaktadır.

 

FLUX ÇEŞİTLERİ - TEMİZLEME

1. Alkol Bazlı Fluxlar;       Farklı Yapıda bulunan Alkol ürünleri ile Temizlenir

  • Reçine İçeren
  • Reçine İçermeyen

2. Su Bazlı Fluxlar ;           Saf temizleme su yapıları ile temizlenirler.

  • Reçine İçeren
  • Reçine İçermeyen

 

ORAN - İLETKENLİK

Lehim tellerinin içinde bulunan flux ile birlikte harici flux kullanılmaz.

Flux oranının fazla olması havya uç ömrünü azaltır. Asit yapısının fazla olması ve bırakacağı atığında temizlenmesi maliyetlerin her iki açıdan artmasına neden olacaktır.

SMD yüzey montajlı malzeme lehimleme uygulamalarında No clean flux ve lehim telleri iletkenlik riskini ortadan kaldırmaktadır.

Eski tip yada organik fluxlar yüzey montajlı malzemelerin alt bacaklarında kalır.

Bu durum ne kadar malzeme ve kartınızı solventler ile temizleseniz de kart ve malzeme arasındaki flux atığını temizlemeyecektir.

Bu bölgelerde kısa devre kaçınılmazdır.

 

Sağlık

Lehim tellerinin içinde bulunan farklı kanal sayılarındaki flux maddesi, sıcak havya ucunun teması ile birlikte yanmalar oluşturmaktadır. Bu açığa çıkan yanma dumanı içerisinde sayısız zehirli madde solunum yolu ile akciğerlerimize ulaşmaktadır. Akciğer rahatsızlıklarının önüne geçebilmek ve cilt sorunları yaşamamak için acil önlemler alınması gerekmektedir. Bu önlemlerden en kolayı  masa üstü hepa filtreli lehim dumanı çekme ve temizleme sistemleridir. lehim dumanından oldukca  uzak durmaktır.

 

 No-Clean” Nedir?

Lehimlemeden sonra temizleme işlemi gerektirmez.

Bir NO CLEAN lehimleme malzemesinin, lehim teli, krem lehim veya sıvı flux, normal koşullar altında gerek görsellik açısından gerekse elektriksel iletkenlikten dolayı risk almadan kullanılabilmesidir.

 

Water Soluble” Nedir?

Aktivasyon seviyesi orta yada yüksek olan (Organik veya İnorganik Acid) ve aşındırıcı özelliğe sahip artıkları su ile çözülebilen fluxlardır.

 

VOC Free” Nedir?

VOC (Volatile Organic Compounds) uçucu organik bileşiklerdir. Bu çözeltiler normal kullanım sırasında buharlaşıp havaya karışarak küresel ısınmayı arttırıcı etki yapar. Alkoller, eterler, alkanlar gibi hidrokarbonların çoğu VOC olarak nitelendirilir.  Su bazlı fluxlarda “VOC Free” olarak tanımlanır.

 

Havya Uçlarının Ömrünü Etkileyen Faktörler 

Havya Ucu Sıcaklığı ( Yüksek Islarda Kullanımı )

Havya Ucu Temizleme Süngeri ( Islaklık Oranı )

Havya Ucu Temizleme Tel Yumağı ( Metalik Sürtünme )

Havya Ucu temizliğinde kullanılan Su ( Kireçlilik ve kireç kaplama )

Havya ucu Oksidasyon ( Ortamda bulunan nemlilik )

Havya ucu Sürekli Çalışması ( Kullanılmadığı zamanlarda ucun Aynı güç ve ısıda çalışır kalması )

Havya ucunun Sökülmesi ( Metal el aletleri kullanarak zarar verilmesi )

 

 

Statik Elektrik Nedir ? Elektronik Kartlar Üzerinde Etkisi Ve Önlemleri

STATİK YÜK TANIMI:

STATİK YÜK (Durgun Yük); 

İKİ FARKLI MALZEMENİN BİRARAYA GELMESİ, BİRBİRİNE SÜRTÜNMESİ, VEYA AYRILMASI İLE OLUŞUR.

STATİK YÜK ÇEŞİTLERİ:

MALZEME                                             YÜK

CAM                                                   POZİTİF

İNSAN SAÇI                                       POZİTİF

NAYLON, TAHTA                               POZİTİF

ALUMINYUM                                     POZİTİF

KAĞIT, ÇELİK                                     POZİTİF

NİKEL, BAKIR                                      POZİTİF

TEFLON                                              NEGATİF

SİLİKON, KAUÇUK                            NEGATİF

STATİK YÜK KAYNAKLARI

MALZEME

ÖZELLİK

 

 

 

 

 

İŞ YÜZEYLERİ

CİLALI, VERNİKLİ, BOYALI YÜZEYLER

SANDALYE

CİLALI, PLASTİK, TOPRAKLANMAMIŞ METAL

GİYSİLER

SENTETİK VEYA PAMUKLU GİYSİLER İLETKEN OLMAYAN AYAKKABILAR 

ZEMİN

TAHTA, VERNİKLİ PARLAK ZEMİN, HALI

PAKETLEMEDE

PLASTİK ARABALAR, PLASTİK KUTULAR

ÜRETİM AŞAMASINDA

KONVEYÖRLER, NAYLON FIRÇALAR, TEMİZLEYİCİ SPREYLER, ISI TABANCASI,


ESD NEDİR?

ELECTRO STATIC DISCHARGE (Elektrostatik Yük Boşalması)

DURGUN ELEKTRİK YÜKÜNÜN BİR NESNEDEN DİĞERİNE ANİ OLARAK TRANSFER OLMASIDIR.

GÜNLÜK HAYATTAN BASİT ESD ÖRNEKLERİ

  • Yıldırım
  • Genellikle kışın halı üzerinde yürüdükten sonra, kapı koluna dokunduğunuzda hissettiğiniz şok.
  • Karanlıkta yün kazaklarınızı giyip çıkarırken hissettiğiniz kıvılcım.

ESD ZARARSIZ GÖRÜNÜR AMA ELEKTRONİK MALZEME VE ÜRÜNLERE CİDDİ ZARARLAR VEREBİLİR!

ESD OLUŞUMU 

  • İnsan vücudunun her hareketinde statik yük oluşur. Deri, saç, ve vücut kayda değer şekilde yük biriktirirler.
  • Düşük bağıl nem (Kuru hava) ESD oluşumunu arttırır.
  • Eğilme, yürüme, sandalye üzerinde hareket, veya sandalye ile kayma vb. hareketler ESD oluşturur.
  • Biriken yükler kolayca elektronik malzemelere veya kartlara boşalıp ESD hasarına sebep olurlar.
  • Sentetik, plastik veya yalıtkan malzemeler kullanımı ESD açısından sakıncalıdır.

ELEKTROSTATİK VOLTAJ DEĞERLERİ

 HAREKET

BAĞIL NEMLİLİK

 

10%    

40%

55%

HALIDA YÜRÜMEK

35,000V

15,000V

7,500V

VİNİL ZEMİNDE YÜRÜMEK

12,000V

5,000V

3,000V

İŞ MASASINDAKİ HAREKETLER

6,000V

800V

400V

ENTEGRE DEVREYİ TÜPTEN ÇIKARMAK

2,000V

700V

400V

 ESD BİR ELEKTRONİK DEVREYE NASIL ZARAR VEREBİLİR?

  • Bugünün Elektronik malzeme ve devreleri geçmişe göre oldukça küçülmüş vaziyette.
  • Ayrıca Statik Elektriğe karşı daha da duyarlılar.
  • Görmemize, duymamıza ve hissetmemize imkan olmayan bir yük boşalımı bu malzeme veya devrelere zarar verebilir.

Yıllara göre entegre devre boyutları oldukça küçülmüş ve statik elektrikten daha etkilenir duruma gelmiştir.

ELEKTRONİK MALZME STATİK ELEKTRİKTEN ETKİLENME DUYARLILIĞI

ELEKTRONİK ELEMAN

ESD DUYARLILIK 

 

 

 

ARALIĞI (VOLT)

MOSFET

 

100   -   200       VOLT

GaAsFET

 

100   -   300       VOLT

EPROM

 

100   -   2,500    VOLT

OP AMP

 

100   -   2,500    VOLT

CMOS

 

250   -   3000    VOLT

SCHOTTKY DİYOD

300   -   2,500    VOLT

FİLM DİRENÇLER

300   -   3,000    VOLT

BİPOLAR TRANSİSTÖR

100   -   7,000      VOLT

FOTODİYOD

100   -   1,000      VOLT

KİMLER ESD ZARARI VEREBİLİR?

HERKES!

Elektronik malzeme ve devreler ile çalışan herkes ESD zararı verebilir!

- Malzeme girişi           - Kart dizgi

- El montajı,                   - Test

- EMM,                             - Ambar

- Satış sonrası servis

ESD ZARARI NASIL FARKEDİLEBİLİR?

LABORATUARDAN ÇIKMADAN

  • Göz kontrolünde
  • Test aşamalarında

MÜŞTERİ ELİNDE

  • Ürünü alan kişinin kullanım süresi içinde herhangi bir zamanda

ÜÇ ANA ESD KURALI

  1. ESD malzemelerle çalışırken mutlaka topraklanmalısınız. (Tedbir almalısınız)
  2. ESD duyarlı bir malzeme ile sadece ESD özelliği olan bir yüzeyde çalışmalısınız.
  3. Kullanımı gerekmedikçe ESD malzeme veya ürünleri ESD koruyucu torba veya kutularda muhafaza etmelisiniz.

ESD ZARARLARI NELERDEN KAYNAKLANIR?

  • Topraklanmamak 40 %
  • ESD koruyucu torba ve kutular kullanılmaması 40 %
  • Eski, yırtık veya fonksiyonel olmayan ESD koruyucu malzeme kullanımı 12 %
  • Diğerleri        8 %

 ESD KONTROL MALZEMELERİ

  • İLETKEN MALZEMELER              (<105 ohm/m2)
  • STATİK DAĞITICILAR               (105<SD<1012ohm/m2)
  • YALITKANLAR                            (>1012 ohm/m2)
  • ANTİSTATİK MALZEMELER       (109-10 ohm/m2)

 LEKTRONİK ÜRETİM HATLARINDA, BAKIM ONARIM LABORATUVAR

VE FABRİKAMIZDA ESD ÖNLEMLERİ NELERDİR.

  • Antistatik ve Kondaktif yer kaplaması,
  • Statik dağıtıcı çalışma masaları
  • ESD önlükler, eldivenler,
  • ESD bileklikler, topukluklar, (ayakkabılar)
  • ESD torbalar, kutular
  • Personel topraklanma bağlantı
  • ESD sandalyeler,
  • ESD raflar, taşıma arabaları.

 ESD ZARARLARI NASIL ÖNLENEBİLİR?

  • Bütün elektronik malzeme ve ürünlerin ESD duyarlı olduğunu kabul ediniz.
  • Uygun şekilde topraklanmadan elektronik malzeme ve ürünlere el sürmeyiniz. Eğer uygun şekilde topraklanmamışsanız en büyük ESD kaynağı sizsiniz.
  • ESD duyarlı malzeme ve ürünleri ESD kurallarına uygun tedbirler ile taşıyınız.

ESD KONTROL PRENSİPLERİ

  • Olabildiğince ESD ekipman kullanınız.
  • ESD bilekliklerinizi veya topukluklarınızı istenildiği şekilde sürekli kontrol ediniz.
  • Çalıştığınız alanda ESD bağlantınızı olabildiğince sık kontrol ediniz. Bağlantıda hasar veya hata ESD zararına yol açabilir.
  • Çalışma alanınızda ESD duyarlı malzeme ve ürünlerle herhangi bir yalıtkan malzemenin direk temasını engelleyiniz.
  • ESD duyarlı malzemeleri ESD torba veya kutuların içinde taşıyınız. Torba ağızları ve kutu kapakları daima tam olarak kapalı olmalıdır.
  • ESD kurallarına uygun olarak topraklanmamış kimselerin yanınıza gelmesine izin vermeyiniz.
  • Herhangi bir problem ile karşılaşıldığında kısım sorumlusuna danışınız.

Statik elektrik zararsız görünür ama elektronik malzmelere, elektronik kartlara ve elektronik sistemlere büyük zarar verir.

Sistemlerin karrların ve malzmelerin üzerinde bulunan ESD uyarı levha ve etiketlere dikkat ediniz. Bu etiketleri gördüğünüzde esd koruyucu önemleri alınız.

Statik elektriğin elektronik teknolojilerinde en çok zarar veriği grup yazılım yüklü entegrelerdir. İl olarak elektronik sistemlerin ve elektronik kartların üzerinde bulunan programlı entegreler bu kontrolsüz statik elektrik entegreler içinde yüklü olan programlardaki kod değişikliğine neden olarak programın çalışmamasına neden olmaktadır. 

Ayrıca mosfet grubu malzemlerde arızalanma olasılıkları oldukça yüksektir. Görünmeyen bu arızayı en gellemin en iyi yolu elktronik teknik personelin topraklanmasıdır. Dünyada bulunan elektronik üreticilerin büyük maliyetler ile bu önemleri almaktadır. En büyük hedefleri daha kaliteli ve uzun ömürlü çalışacak elektronik yapıların üretilmesi içindir. 

Bu görünmeyen tehlikeyi önemsemeli mutlaka 1MG OHM direnç ile toprağa bağlanmış statik dağıtkan özellikli bir masa örtüsü üzerine bağlanmış antistatik bileklik ve önlüğü giyilmiş ve önü iliklenmiş bir koruma ile gönül rahatlığı ile üretim bakım ve onarım çalışmalarınızı yapabilirsiniz.

Antistatik ürünler Nedir?

Antistatik ürünler ve bu ürün grubuna gren aksesuarlar birleşme ayrılma ve sürtünme ile statik yük oluşturmayan madde yapılarıdır. El aletleri zemin örtüleri ve kaplamaları bu grup içerisindedir. 

Statik Dağıtkan Nedir?

Stik dağıtıcı özellikte olan ürün grupları meteryaller oluşmuş durgun atatik yükünü alana dağıtarak statik yük gücünü azaltarak statik elektrik riskini büyük ölçüde engelemektedir. Masa örtüleri, Önlükler, tişört ve eldivenler vb. ürünler bu grup içerisindedir. 

Kondaktif Nedir?

Kondaktif ürün ve bu ürün grupları insan vücüdündaki statik yükü ESD özellikli ayakkabılar için topuk bandı ve ESD özellikli ayakkabılar aracılığı ile operatörün sürekli deşarj olmasını toprak deşarjını sağlar bu ürün grubu elektronik üretim bakım ve onarım noktalarında zemin uygulamalarında görülür.

Unutulmamalıdır!

Statik elektrik yük oluşumu insan vücudunun bir hareketinde 400V olarak üretilir. BU voltaj değerinin yüksük ani transferde olduğu ve süreklilik olmadığı bilimelidir. Bu duruma göre insan vucudunun tek hareketinde 400V oluşuyorsa mosfet grupları ve programlı malzeme grubu en büyük risk altındadır.

İnsanlar statik elektriği 2000V ve üzeri statik voltaj değerlerinde hissedebilmektedir.

Dünya atmosferi

Atmosfer veya havaküre, Dünya'nın kütleçekimi ile gezegenin çevresini sarmalayan gaz tabakası. Yaklaşık %78'i azot, %21'i oksijen, %0.93 argon, %1 su buharı ve kalan kısmı diğer bazı gazların karışımından oluşmuştur. Bu gaz karışımına genel olarak hava adı verilir. Atmosfer Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü nedeniyle kutuplarda ince (alçak), ekvatorda geniştir.

Atmosfer morötesi güneş ışınımını emmek ve gece ve gündüz sıcaklıklarını dengelemek suretiyle Dünya'daki yaşamı korur.

Atmosfer ve dış Uzay ile kesin bir sınır yoktur. Yavaşça incelir ve gözden kaybolur. Atmosfer kütlesinin üç çeyreği gezegen yüzeyinin 11 km içerisindedir. Amerika'da 80,5 km üstünde seyahat eden insanlar astronot olarak gösterilirler. Bir irtifa 120 km (400.000 ft) sınırını gösterir ki orada atmosferik etkiler tekrar giriş esnasında fark edilir.[kaynak belirtilmeli] Karman line 100 km'de (328.000 ft) sık sık atmosfer ve dış uzay arasında sınır olarak kullanılır.

Dünya atmosferinin sıcaklığı yükseklikle değişir.

Atmosferin başlıca katmanları

İyonosfer

Ana madde: İyonosfer

Atmosferin elektromanyetik dalgaları yansıtacak miktarda iyon'ların ve serbest elektronların bulunduğu 70 km ile 500 km lik kısmı. 2. Arz atmosferinin dış bir kuşağı. Güneşten veya yıldızlar arası uzaydan gelen ışımalar, burada atmosfer gazlarının atom ve moleküllerini iyonlar veya elektrikle harekete getirir. İyonosferin yüksekliği zamana ve mevsime göre değişir fakat sınırının 25 ila 50 mil arasında olduğu kabul edilir. Işıma ve yansıtma özelliklerine göre çeşitli tabakalara ayrılır. Karakteristik bir olay, bazı radyo dalgalarını yansıtmasıdır. Bu katmanda gazlar iyon halinde bulunur. Bu yüzden radyo dalgaları çok iyi iletilir. Sıcaklık yüksektir, ancak gazlar çok seyrek olduğu için sıradan bir termometreyle ölçülen sıcaklık düşüktür.

Magnetosfer (manyetosfer)

Bu katmana “mıknatıs küre” ya da “çekim küre” de denilmektedir. Yeryüzü yoğun bir radyasyon alanıyla kaplı olup, bu radyasyon alanına Van Allen Alanı adı verilmektedir. Van Allen alanı iki kuşağa bölünmüştür ve dünyayı tümüyle çevrelemez.

Ekzosfer

Atmosferin en üst katıdır. Az miktarda hidrojen ve helyum atomlarından oluşur. Kesin sınırı bilinmemekle birlikte üst sınırının yerden yaklaşık 10 bin km yükseklikte olduğu kabul edilmiştir. Bu katmandan sonra artık bir sınır olmadığı için boşluğa geçiş başlar. Yapay uydular bu katmanda bulunurlar, yerçekimi çok düşüktür ve gazlar çok seyrektir.

Termosfer

Mezosferden itibaren 640 km yüksekliğe kadar uzanan katmandır. Bu katmanda güneş ışınları yoğun olarak hissedilir. Sıcaklığı güneşin etkisine göre 200 ile 1600 °C’dir. Bu katmanda gazlar iyon halinde bulunur ve iyonlar arasında elektron alışverişi oldukça fazladır. Bu nedenle haberleşme sinyalleri ve radyo dalgaları çok iyi iletilir.

Mezosfer

Stratosferden itibaren 80 km. yüksekliğe kadar uzanır. Küçük boyutlu gök taşları bu katmanda sürtünmenin etkisiyle buharlaşarak kaybolur.

Ozonosfer ve Kemosfer olarak iki kısımdan oluşmaktadır.

Ozonosfer: Bu tabakada ozon gazları bulunur. Güneşten gelen zararlı ultraviyole ışınlar, ozon gazları tarafından tutulur. Bundan dolayı canlılar için koruyucu katmandır.

Kemosfer: Zararlı ışınların tutulması az miktarda burada da görülür. Ayrıca gazların iyonlara ayrılmaya başladığı yerdir.

Stratosfer

Troposferden itibaren 50 km yüksekliğe kadar uzanır. Yatay hava hareketleri (rüzgarlar) görülür. Su buharı bulunmadığı için dikey hava hareketleri oluşmaz. Yalnızca yatay hareketlerin oluşması da diğer tabakalar ile stratosfer arasında bu katmandan kaynaklanan bir taşınım olmamasına sebep olur. Bu durum çok tehlikeli olabilir çünkü diyelim ki bir yanardağın patlamasından ortaya çıkan küller troposferi aşıp stratosfere ulaşırsa burada birikir ve kalıcı bir kirlilik oluşturur. Sıcaklık değişimi olmayan yer 11–25 km arasıdır. Stratosferin sıcaklığı -55 °C ile -3 °C derece arasında değişir. Stratosferde yerçekimi azaldığı için cisimler gerçek ağırlıklarını kaybederler. Bu katmanın üst kısımlarında ozon gazları bulunur ve güneş ışınlarını çeken bu gazlar katmanın ısınmasına nedendir.

Troposfer

Atmosferin yere temas eden en alt katmanıdır. Gazların en yoğun olduğu katmandır. Ekvator üzerindeki kalınlığı 16–17 km, 45° enlemlerinde 12 km, kutuplardaki kalınlığı ise 9–10 km’dir. Katman kalınlığının ekvatorda ve kutuplarda farklılık göstermesinin nedeni, ekvatorda ısınan havanın hafifleyerek yükselmesi ve merkezkaç kuvvetinin bulunması, kutuplarda ise havanın soğuyarak çökmesi ve merkezkaç kuvvetinin bulunmamasıdır. Yani bu değişikliklerin sebebi sıcaklık farklılıkları ve merkezkaç kuvvetinin etkisidir.

Troposfer atmosferin en önemli katmanıdır diyebiliriz çünkü gazların %75′i su buharının ise tamamı bu katmanda bulunur. Buna bağlı olarak hava akımları, bulutluluk, nem, yağışlar, basınç değişiklikleri gibi bilinen bütün meteorolojik olaylar bu katmanda meydana gelir, güçlü yatay ve dikey hava hareketleri de bu katmanda oluşur. Troposfer genellikle yerden yansıyan güneş ışınlarıyla ısınır bu nedenle alt kısmı daha sıcaktır ve yerden yükseldikçe sıcaklık 100 metrede 0.65 °C azalır ve tabakanın sonunda-56.5 °C'ye kadar düşer.[2]

 

 

Amatör Telsiz Terimleri

ta1ev tarafındanŞubat 23, 2018

3-Element-Quad-Spreader-2En çok bilinmesi gereken ve sınavlarda sorulan  TERİMSEL SORULARDIR, yada mutlaka az çok ne olduğunu bilmeniz gerekir

Kanal =  Bir vericinin yayın bandı içinde kapladığı yer.

Anten = Vericide üretilen  elektromanyetik enerjiyi boşluga/uzaya atmaya ve uzay/boşluğundan elektromanyetik enerjiyi almaya yarayan araçtır.

Direnç =Bir malzemenin elektrik akımına gösterdiği zorluktur.

Jeneratör = Dalgalı akım üretecidir  Dinamo= Doğru akım üretecidir.

Reaktans = Bobinin  alternatif akıma(dalgalı akım) gösterdiği dirençtir.

Empedans= Bir dalgalı akımda etkin ve tepkin dirençlerin toplamıdır . Vektöryel büyüküğü temsil eder.

Transistör=  Salınım ve yükseltme yapabilen yarıiletken devre elemanıdır.

Pals = Her bütün dalganın(salınım) diğer yarısına pals denir

Band= iki sınır frekans arasında kalan frekanslara band  denir

Kritik frekans  MUF: Bir   katmandan dönen  (atmosfer katmanları iyonosfer) en yüksek açılı güç-sinyal alınan frekanstır

Feding (bayılma) =Katmanlara çarpan dalganın zayıflamasıdır ( uzak haberleşmede ) diğer anlamda Çok katmanlı çeşitli dalgaların  birbirini yok ederek bazen da kuvvetlendirerek gidip gelmesi.

Atlama mesafesi = Bir verici antenden yayılan dalganın iyonosferden dönen parçasının yeryüzüne dönüş noktası ile anten  arasındaki uzaklık.

Mikrofon = sesi elektriğe çevirir

Demodülasyon (Deteksiyon)  = Mesajın taşıyıcıdan ayrılması,  radyo da (telsiz alıcısında)

Enterferans = Yapılan iletişimi engelleyen, kesinti yaratan çeşitli yayın ya da elektromanyetik etkilerdir. Doğal da olabilir.

Rezonans = Bobin ve kondansatörden oluşan seçici devredir ve en duyarlı frekansa rezonans frekansı denir.

Modülasyon = Sesin taşıyıcıya yüklenmesidir.

Sığa nedir =  Bir kondansatörün alabileceği elektrik miktarıdır.

 

S metre = Alıcı antene gelen sinyal seviyesini gösterir

Dummy Load-Suni anten = Verici çıkış test ve kontrolleri sırasında karıştırma yapmamak için kullanılan yapay antendir-  genellikle çıkış direncinden oluşur.

Pile -Up- yığılma= çağrı yapan amatörün o frekanstaki operatörler tarafından qso haberleşme yağmuruna tutulması.

Anten boyu ilişkisi= frekans arttıkça kısalır , frekans azaldıkça anten uzar daha fazla güç ister.

Zener diyod = sabit gerilim elde etmeye yarar

HF= Kısa dalga haberleşmesi( en uzak menzilde yapılan birebir aracısız görüşmedir, Gündüz yüksek gece alçak frekans kullanılır  örneğin gündüz 14000 ,20.000 kullanılırken gece 3500 khz  -7.000 khz kullanılır çünkü frekans dalgalarının açılar iyonosfere göre değişir.

Telsizin alıcısının seçiciliği =Ayarlandığı frekansın dışındaki frekansları almama kabiliyetidir.

Güneş lekeleri = 11 yılda bir periodla telsiz frekanslarını karıştıracak şekilde etkiler, Doğal enterferans  sayılır.

Alçak frekans dalgalarına = Yer dalgası denir

Transformatör=  alternatif akımın endüksiyon yoluyla bir devreden başka devreye aktarılma prensibiyle çalışır

PSK = Faz kaydırmalı anahtarlama

Başa Sar
Gizliliğiniz bizim için önemlidir. 6998 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Hakkında Bilgilendirmeye buradan ulaşabilirsiniz. tıklayın
X